2-YILBAŞI AĞACI : LADİN (picea orientalis)

  Umarım hepiniz güzel bir bayram tatili geçirmişsinizdir ve yeni yıla güzel düşüncelerle girmişsinizdir. Yeni yılın başlangıç günlerinde; yeni yıl ağacı olarak süslemesi yapılan türlerden birini daha sizlerle paylaşmak istiyorum.

 

Picea orientalis L. : Doğu Ladini

 

 

  40-50 metre, bazen de 60 m boylara ulaşan, 1,5-2 metre çap yapabilen, dolgun ve düzgün gövdeli, sivri tepelidir. Ormanlarımız için önemli bir türdür.

 

   Doğu ladini ilk nerede görülmüştür, kim farketmiştir bu ağacı, kim isimlendirmiştir? 

Doğu ladini ilk kez kuzey anadolu dağlarında yani Trabzon'un güneydoğusunda Tournefort farketmiştir. Daha sonra Pallas, bu türü Pinus picea olarak adlandırmıştır.

 

  Kabuk yapısı, genç gövdelerde genelde açık renkli ve düzgün, yaşlı gövdelerde koyu renkli ve çatlaklıdır.

 

 

  Dallar çevrel olarak sık bir halde tüm gövdeyi sarmaktadır. genç sürgünler ince, açık renkli ve tüylüdür. Tomurcuk kahverengi, sivri ve reçinesizdir. Doğu ladini bilinen ladin taksonlarının en kısa iğne yapraklısı olup uzunlukları 6-11 mm., uçları kör ya da kütdür. Cilalı görünür ve koyu yeşildir. Enine kesitleri dört köşelidir. Her yüzünde 1-4 sıra stoma çizgisi vardır.

 

  Stoma çizgisi; yaprakların yüzeylerinde bulunan yaprak renginden farklı tonda bir birine paralel çizgilerdir. Gözle görülebilir. Bazı türlerde bulunur, bazılarında bulunmaz. Stoma çizgisi hakkında detaylı bilgilere daha sonraki yazılarımda yer vereceğim.

 

  Karmen kırmızısı renginde erkek çiçekler kozalakçık halinde, dişi çiçeklerde menekşe rengindedir. kozalak 6-9 cm. uzunluğunda, önceleri kimi ağaçlarda yeşil, kimilerinde koyu kırmızı renktedir.

 

 

fotoğraf :http://cgi.ebay.ch/KAUKASUS-FICHTE-PICEA-ORIENTALIS-30-SAMEN_W0QQitemZ300143524217QQihZ020QQcategoryZ139019QQtcZphotoQQcmdZViewItem

 

  Olgun kozalak açık kremit renginde, oval ya da silindirik yapıda, pulların kenarları düz yani tamdır. Bu özelliği ile Avrupa ladininden kolayca ayrılır. [Bazı bitkileri ona benzeyen bir türden tek bir özellikten ayırırız. Ayırım anahtarları vardır bitkilerin. Biraz uzun bir konu, merak ederseniz bitkilerin ayırım anahtarlarına da değinirim. Sizleri çok fazla teknik bilgiyle sıkmak istemiyorum. ;)]

 

 

  İlk yaşlarda büyümesi çok yavaştır. Bu nedenle, Silvikültürel yönden doğal ya da yapay gençleştirmede önemli diri örtü sorunuyla karşılaşılmaktadır. Ancak 8-10 yaşlarından sonra büyüme hızlanmaktadır ve uzun yıllar sürmektedir.

Kök sistemi genel olarak sığdır. (Sığ kök : Kökleri derine gitmez, toprağın yüzeyine paralel olarak dağılan yan kökler şeklindedir.) Fiziksel özellikleri iyi olan topraklarda yan kökler ve derine inebilen ana kök sistemi oluşturabilmektedir.

 

  Bu güzel ağacımız nerelerde yayılıyor, bu türe nerelerde rastlayabileceğiz bir bakalım;

Kuzeydoğu Anadolu'nun sahil kesimleri ile Kafkasya'da doğal olarak yayılmaktadır. Ülkemizde Türkiye Gürcistan sınırından başlar ve batıda Ordu ili yakınlarında Melet Irmağı ile son bulmaktadır. Bu Kesimde dağların çogunlukla denize dönük kuzey yamaçlarında görülür.

 

  Trabzon-Meryemana yöresinde, Harşit ve Çoruh vadileri gibi deniz ilkliminin etkilerini iç kesimlere kadar ulaştırabilen büyük vadiler boyunca, kuzey yamaçlarda güzel örneklerine ve meşcerelerine rastlayabilirsiniz. Torul'un Saraç Dağı ormanları, Artvin Atila, Şavşat ve Borçka orman alanlarında bazen saf meşcereler bazen de karışık meşcereler oluşturur. Karışık meşcerelerde çoğu kez Pinus Sylvestris (Sarı Çam), Abies Nordmanniana (Kazdağı Göknarı), Fagus orientalis ( Doğu Kayını) gibi ağaçlarla ormanlar oluşturmaktadır. Saf ve karışık olarak yaklaşık 150000 hektarlık bir alanda yayılır. Çoğunlukla 900-1500 m arasında karışık, 1500-2200 metre, bazende 2400 metre aralarında saf ormanlar kurar. Ancak; Doğu Ladini ormaları aşırı kullanımlar, düzensiz yararlanmalar, böcek ve mantar tahripleri ile günden güne azalmaktadır. Ayrıca Murgul Yöresindeki bakır fabrikasının sanayi atıkları ve zehirli gazlarından önemli ölçüde zarar görmektedir.

 

  Doğu Ladini vatanı dışında, Özellikle Avrupa'da süs bitkisi olarak sıkça yetiştirilir. Yoğun Koyu renkli ve cilalı görünümlü yapraklanmasıyla dikkatleri çekmektedir.

 

  Parklarda ve bahçelerde sıklıkla rastlarız. Değerli bir çok formları da kullanılmaktadır. bunlardan genç yaprakları önce sarı, sonra yeşile dönüşen Picea orientalis cv. Aurea Hesse et beiss., alçak ve geniş tepeli bodur formu Picea orientalis cv. Nana Carr. söylenebilir.

 

  Son yıllarda çeşitli Avrupa ülkeleri başta Belçika, Avusturya ve italya gibi ülkeler Doğu Ladini'nin odununda faydalanmaktadır, orman ağaçlandırmalarında bu ağaç türünden yararlanmaktadır.

İngiltere'de süs bitkisi olarak çok görülür.

 

  Güzel bir gün diliyorum hepinize, sevgilerimle....

Yorum Yaz